Gabriel García Márquez, nhà văn đoạt giải Nobel, tác giả những cuốn tiểu thuyết và truyện ngắn đưa hàng chục triệu người đọc tiếp xúc với niềm đam mê, sự dị đoan, bạo lực và bất bình đẳng của Mỹ Latinh, đã qua đời tại nhà ở Mexico City khoảng giữa trưa ngày hôm qua, theo người thân trong gia đình. Ông thọ 87 tuổi.

Được công nhận rộng rãi là nhà văn viết tiếng Tây Ban Nha nổi tiếng nhất kể từ Miguel de Cervantes vào thế kỷ 17, thành tựu về văn học của García Márquez sánh ngang với Mark Twain và Charles Dickens.

Các tác phẩm hư cấu rực rỡ và u sầu của ông – trong đó có những cuốn Ký sự về một cái chết được báo trước, Tình yêu thời thổ tả và Mùa thu của ông tộc trưởng – bán chạy hơn các cuốn sách bằng tiếng Tây Ban Nha ngoại trừ Kinh thánh. Cuốn tiểu thuyết sử thi Trăm năm cô đơnra đời năm 1967 bán hơn 50 triệu bản với hơn 25 thứ tiếng.

Những câu chuyện của ông khiến ông trở thành người thực hành chủ nghĩa hiện thực hư ảo nổi tiếng nhất. Đó là sự pha trộn hư cấu giữa cuộc sống thường ngày với những yếu tố lạ lùng như một đứa trẻ sinh ra có chiếc đuôi heo và một người đàn ông kéo theo một đàn bướm vàng.

Cái chết của ông được hai thân nhân trong gia đình ông xác nhận với điều kiện không nêu tên vì tôn trọng sự riêng tư của gia đình.

Trăm năm cô đơn là “cuốn tiểu thuyết đầu tiên qua đó người Mỹ Latinh thừa nhận chính mình. Cuốn sách định tính họ, tôn vinh niềm đam mê của họ, cường độ của họ, tâm linh và sự mê tín của họ, xu hướng thất bại lớn của họ,” hãng tin AP dẫn lời nhà viết tiểu sử Gerald Martin.

Khi nhận giải Nobel năm 1982, García Márquez mô tả Mỹ Latinh như là một “nguồn sáng tạo không cạn, đầy dẫy nỗi buồn và nỗi đẹp, ở đó con người Colombia lang thang và hoài cổ chỉ là một kẻ vô giá trị, bị số phận bấu lấy. Các nhà thơ và các hành khất, các nhạc sĩ và các tiên tri, các chiến binh và các tên vô lại, tất cả các tạo vật của hiện thực không kềm hãm, chúng ta phải đòi hỏi, ngoại trừ một ít tưởng tượng, vì vấn đề then chốt của chúng ta đã thiếu những ý nghĩa thông thường để làm cho cuộc sống chúng ta khả tín.”

Cùng với những nhà văn như Norman Mailer và Tom Wolfe, García Márquez cũng là một người thực hành thứ văn chương phi hư cấu có thể được biết đến như là loại Báo chí Mới. Ông trở thành một chính khách cao tuổi của báo chí Mỹ Latinh, với những tác phẩm bậc thầy về tường thuật phi hư cấu như “Chuyện của một thuỷ thủ đắm tàu,” kể lại câu chuyện của một thuỷ thủ bị trôi dạt 10 ngày trên một chiếc bè cứu sinh.

Những câu chuyện khác khắc hoạ chân dung tổng thống Hugo Chavez, và miêu tả sống động trùm ma tuý Pablo Escobar đã cắt nhỏ cấu trúc xã hội và đạo đức đất nước Colombia của ông như thế nào, khi bắt cóc các thành viên trong giới tinh hoa của nước này, trong “Tin tức về một vụ bắt cóc”. Năm 1994, García Marquez thành lập Liberoamerican Foundation for New Journalism chuyên đào tạo và tổ chức các cuộc thi để nâng cao kỹ năng viết báo tường thuật và điều tra khắp Mỹ Latinh…

Garcia Marquez sinh ra ở Aracataca, một thị trấn nhỏ ở Colombia gần bờ biển Caribê, vào ngày 6.3.1927. Ông là con cả trong gia đình 11 người con của bà Luisa Santiaga Marquez và ông Gabriel Elijio Garcia, một điện tín viên và thầy lang vi lượng đồng căn. Ông này cũng là một người đào hoa và là cha của ít nhất là bốn người con ngoài hôn thú.